Zorunlu Trafik Sigortası Genel Şartları
A Sigorta Kapsamı
A.1 Sigortanın Kapsamı
Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın
işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına
veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından
dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene
düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar
temin eder.
Araca bağlı olarak çekilmekte olan römork
veya yarı römorkların (hafif römorklar dahil) veya çekilen
bir aracın sebebiyet vereceği zararlar çekicinin sigortası
kapsamındadır. Ancak, insan taşımada kullanılan römorklar,
bunlar için poliçede özel şartları belirtilecek ek bir sorumluluk
sigortası sağlanmış olması kaydıyla teminata dahil olur.
Meydana gelen bir kazada zararın önlenmesi
veya azaltılması amacıyla, sigorta ettirenin yapacağı makul
ve zorunlu masraflar sigortacı tarafından karşılanır.
Bu sigorta, İşletenin (sigorta ettirenin)
haksız taleplere karşı savunmasını da temin eder.
A.2 Sigortanın Coğrafi Sınırı
Bu sigorta Türkiye sınırları içinde geçerlidir.
A.3 Teminat Dışında Kalan Haller
Aşağıdaki haller sigorta teminatı dışındadır:
a. İşletilme halinde olmayan araçların
sebep olacağı zararlar,
b. İşleten tarafından ileri sürülecek
tazminat talepleri,
c. İşletenin eşinin, usul ve füruunun,
kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte
yaşağıda kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle
ileri sürebilecekleri talepler,
d. Zarar görenlerin beraberinde bulunan
bagaj ve benzeri eşya dışında araçta veya römorklarda taşınan
eşyanın uğrayacağı zararlardan dolayı işletene karşı ileri
sürülecek talepler,
e. Manevi tazminat talepleri,
f. İşletenin, Karayolları Trafik Kanunu
uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği
talepler,
g. İşletenin aracına veya bu araç
vasıtasıyla çekilen römorklara ve yarı römorklara veya çekilen
araçlara gelecek zararlar nedeniyle ileri sürülecek talepler,
h. Motorlu araçlarla ilgili mesleki
faaliyetlerde bulunan teşebbüslere, gözetim, onarım, bakım,
alım-satım araçla değişiklik yapılması amacı ile veya benzeri
bir amaçla bırakılan aracın sebep olacağı zararlara ilişkin
her türlü talepler,
i. Aracı, vekili makamların izniyle
tertip olunan yarışlara katılması veya yarışlara katılan araçlara
eşlik etmesi ile gösteride kullanılması sonucunda meydana
gelecek zararlar,
j. Çalınan veya gasp edilen araçların
sebep oldukları ve Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletenin
sorumlu olmadığı zararlar ile aracın çalındığına veya gasp
edildiğini bilerek binen kişilerin zarara uğramaları nedeniyle
ileri sürülecek talepler ile çalan ve gasp eden kişilerin
talepleri,
k. Motorlu bisikletlerin kullanılmasından
ileri gelen zararlar
A.4 Sigortanın Başlangıcı ve Sonu
Sigorta, poliçede başlama ve sona erme tarihleri
olarak yazılan günlerde, aksi kararlaştırılmadıkça, Türkiye
saati ile öğleyin saat 12.00'de başlar ve öğleyin saat 12.00'de
sona erer.
B - Hasar ve Tazminat
B.1 Rizikonun Gerçekleşmesi Halinde Sigorta
Ettirenin Yükümlülükleri
Sigorta ettiren, rizikonun gerçekleşmesi
halinde aşağıdaki hususları yerine getirmekle yükümlüdür.
a. Bu sözleşmeye göre, sorumluluğunu
gerektirecek bir olayı, haberdar olduğu andan itibaren beş
gün içinde sigortacıya ihbar etmek,
b. Sigortalı değilmişcesine gerekli
kurtarma ve koruma önlemlerini almak ve bu amaçla sigortacı
tarafından verilecek talimata uymak,
c. Sigortacının talebi üzerine, olayın
ve zararın nedeni ile hangi hal ve şartlar altında gerçekleştiğini
ve sonuçlarını tespite, tazminat yükümlülüğü ve miktarı ile
rücu hakkının kullanılmasına yararlı, elde edilmesi mümkün
bilgi ve belgeleri gecikmeksizin vermek,
d. Zarardan dolayı dava yolu ile veya
başka yollarla bir tazminat talebi karşısında kaldığı veya
aleyhine cezai kovuşturmaya geçildiği hallerde, durumdan sigortacıyı
derhal haberdar etmek ve zarar ziyan talebine ve cezai kovuşturmaya
ilişkin olarak almış olduğu ihbarname, davetiye ve benzeri
tüm belgeleri derhal sigortacıya vermek,
e. Sigorta konusu ile ilgili başka
sigorta sözleşmeleri varsa bunları sigortacıya bildirmek.
B.2 Tazminat ve Giderlerin Ödenmesi
Sigortacı zarar ve ziyan talebinde bulunan
üçüncü kişilerle doğrudan doğruya temasa geçerek anlaşma hakkını
haizdir.
Ancak sigortacının yazılı izni olmadıkça,
sigorta ettiren tazminat talebini kısmen veya tamamen kabule
yetkili olmadığı gibi zarar görenlere herhangi bir tazminat
ödemesinde de bulunamaz.
Sigortacı;
a. Talep edilen tazminat ve giderleri
hak sahibinin, kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağını veya
bilirkişi raporunu ve gerekli belgeleri sigortacının merkez
veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren,
b. Yaralanan kimselerin ilk yardım,
muayene ve kontrol veya bu yaralanmadan ötürü ayakta hastane,
klinik ve diğer yerlerdeki tedavi giderleri ile tedavinin
gerektirdiği diğer giderleri, belgeleri ile birlikte kendisine
başvurma tarihinden itibaren,
sekiz iş günü içinde sigorta teminat limitleri
dahilinde öder.
Hasar halinde, hasar gören parça, onarımı
mümkün değilse veya eşdeğeri parça ile değiştirilme imkanı
yok ise yenisi ile değiştirilir. Bu durumda taşıtta bir kıymet
artışı meydana gelse dahi bu fark tazminat miktarından indirilmez.
Dava açılması halinde, sigorta poliçesinde
yazılı limitlere kadar davanın takip ve idaresi sigortacıya
ait olup, sigorta ettiren, sigortacının göstereceği avukata
gereken vekaletnameyi vermek zorundadır. Sigortacı dava masrafları
ile avukatlık ücretlerini ödemekle yükümlüdür. Şu kadar ki,
hükmolunan tazminat sigorta bedelini geçerse, sigortacı bu
masrafları sigorta bedelinin tazminata oranı dahilinde öder.
Sigortalı veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu
kimseler aleyhine cezai kovuşturmaya geçilmesi halinde, sanığın
izni ile sigortacı da savunmaya iştirak eder. Bu takdirde,
sigortacı yalnız seçtiği avukatın giderlerini öder.
Cezai kovuşturmadan doğan tüm giderler ile
muhtemel para cezaları sigorta teminatı dışındadır.
B.3 Sigortacının Halefiyeti
Sigortacı ödediği tazminat miktarınca hukuken
sigorta ettiren yerine geçer.
B.4 Zarar Görenlerin Haklarının Saklı
Tutulması ve Sigortacının İşletene Rücu Hakkı
Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine
ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün
kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran
haller zarar görene karşı ileri sürülemez.
Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine
ve bu sözleşmeyeilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın
kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta
ettirene rücu edebilir.
Sigorta ettirene başlıca şu nedenlerle rücu
edilir:
a. Tazminatı gerektiren olay, işletenin
veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi
veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,
b. İşleten, yetkili makamlardan izin almaksızın düzenlenen
bir yarış için Karayolları Trafik Kanunu uyarınca yapılması
gereken özel bir sigortanın yapılmamış olduğunu biliyorsa
veya gerekli özeni göstermesi halinde bilebilecek durumda
ise,
c. Tazminatı gerektiren olay, aracın
Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre gereken ehliyetnameye
sahip olmayan kimseler tarafından sevk edilmesi sonucunda
meydana gelmiş ise,
d. Tazminatı gerektiren olay, işletenin
veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın
hattı için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin
uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk
ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay, yukarıda
sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı
güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri
geliyorsa,
e. Tazminatı gerektiren olay, yolcu
taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili
makamlarca tespit edilmiş olan isnap haddinden fazla yolcu
veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli
maddeleri taşıyan ruhsatı bulunmayan araçlarda bu maddelerin
parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,
f. Sigorta ettirenin, rizikonun gerçeklemesi
halinde, B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine
getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış
olursa,
g. Tazminatı gerektiren olayın aracın
çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma
veya gasp edilme olayında işletenin kendisinin veya eylemlerinden
sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse.
C- Çeşitli Hükümler
C.1 Sigorta Ücretinin Ödenmesi
Sigorta ücreti prim, Karayolu Trafik Garanti
Sigortası Hesabına katılma payı ile sigorta sözleşmesine,
bedeline veya primine ilişkin olarak mevcut ve ileride konulacak
vergi, resim ve harçlardan oluşur.
Sigorta ücretinin tamamı, sözleşme yapılır
yapılmaz poliçenin teslim karşılığında peşinen ve nakden olunur.
C.2 Sigorta Ettirenin Sözleşme Yapıldığı Sırada Beyan Yükümlülüğü
Sigortacı, bu sigortayı, sigorta ettirenin
rizikonun gerçek durumunu bildirmek üzere poliçe ve eklerinde
yazılı beyanına dayanarak kabul etmiştir.
Sigorta ettirenin beyanının gerçeğe aykırı
veya eksik olması halinde, sigortacının sözleşmeyi daha ağır
şartlarla yapmasını gerektirecek durumlarda, sigortacı durumu
öğrendiği andan itibaren sekiz gün içerisinde prim farkının
ödenmesi hususunu sigorta ettirene ihtar eder. Sigorta ettiren
ihtarın tebliğ tarihini izleyen sekiz gün içinde talep olunan
prim farkını ödemez veya ödemeyeceğini bildirirse sözleşme
feshedilmiş olur.
Sözleşmenin feshi halinde, feshin hüküm ifade
edeceği tarihe kadar geçen sürenin primi kısa süre esası üzerinden
hesap edilir ve fazlası geri verilir.
Prim farkının süresinde istenilmemesi halinde
fesih hakkı düşer.
Gerçeğe aykırı beyan hali, zararı doğuran
olayın meydana gelmesinden sonra öğrenilmişse, sigortacı,
bu zarardan dolayı ödenmiş ve ödenecek tazminatın:
a. Gerçeğe aykırı beyan, kasten yapılmış
olması halinde tamamı için,
b. Kasıt olmaması halinde ise ödenecek
tazminatın, alınan prim ile alınması gereken prim arasındaki
oran kadar kısmı dışında kalan miktarı için,
sigorta ettirene rücu edebilir.
C.3 Sigorta Ettirenin Sigorta Süresi İçinde İhbar Yükümlülüğü
ve Sonuçları
Sigorta ettiren, sözleşmeden sonra rizikoyu
ağırlaştırıcı mahiyette meydana gelecek değişiklikleri, durumu
öğrenir öğrenmez en geç sekiz gün içinde sigortacıya ihbarla
yükümlüdür. Sigortacı durumu öğrendiği andan itibaren sekiz
gün içinde prim farkının ödenmesi hususunu sigorta ettirene
ihbar eder. Sigorta ettiren, ihbarın tebliğ tarihini takip
eden sekiz gün içinde talep olunan prim farkını ödemez veya
ödemeyeceğini bildirirse sözleşme feshedilmiş olur.
Sözleşmenin feshi halinde, feshin hüküm ifade
edeceği tarihe kadar geçen sürenin primi kısa süre esası üzerinden
hesap edilir ve fazlası geri verilir.
Prim farkının süresinde istenilmemesi halinde
fesih hakkı düşer.
Söz konusu değişikliklere ilişkin ihbar yükümlülüğünün
yerine getirilmesinden önce meydana gelen olaylardan dolayı
ödenmiş veya ödenecek tazminatlar için değişikliğin bildirilmemesinin
kasıtlı olup olmamasına göre, C.2 maddesinin sigortacının
rücu hakkına ilişkin (a) ve (b) fıkraları hükümleri uygulanır.
Sigorta süresi içinde meydana gelen değişiklikler
rizikoyu hafifletici nitelikte olduğu ve bunun daha az prim
alınması gerektirdiği anlaşılır ise, bu değişikliğin yapıldığı
tarihten sözleşmenin sona ermesine kadar geçecek süre için
gün esasına göre hesaplanacak prim farkı sigorta ettirene
geri verilir.
C.4 İşletenin Değişmesi
Sigortalı aracın işleteninin değişmesi halinde,
devreden kişi onbeş gün içinde sigortacıya durumu bildirmek
zorundadır.
Sigortacı, sigorta sözleşmesini, durumun
kendisine bildirilme tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde
feshedebilir. Sigorta, fesih tarihinden onbeş gün sonrasına
kadar geçerlidir. Sözleşmenin feshi halinde işlemeyen günlere
ait prim gün esasına göre iade olunur.
Ayrıca, yeni işletenin onbeş gün içerisinde
sigortanın devamını kabul etmemesi veya araca başka bir sigorta
sözleşmesi yapması halinde, bu sigorta hükümsüz kalacaktır.
C.5 Tebliğ ve İhbarlar
Sigorta ettirenin ihbar ve tebliğleri, sigorta
şirketinin merkezine veya sigorta sözleşmesine aracılık yapan
acenteye noter aracılığıyla veya taahhütlü mektupla yapılır.
Sigorta şirketinin ihbar ve tebliğleri de
sigorta ettirenin poliçede gösterilen adresine, bu adresin
değişmiş olması halinde ise sigorta şirketinin merkezine veya
sigorta sözleşmesine aracılık yapan acenteye bildirilen son
adresine aynı suretle yapılır.
Taraflara imza karşılığı olarak elden verilen
mektup veya telgraf ile yapılan ihbar ve tebliğler de taahhütlü
mektup hükmündedir.
C.6 Sırların Saklı Tutulması
Sigortacı ve sigortacı adına hareket edenler
sigorta ettirene ait öğrenecekleri ticari ve mesleki sırların
saklı tutulmasından doğacak zararlardan sorumludurlar.
C.7 Yetkili Mahkeme
Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa
ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta
sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden
birinde açılabileceği gibi, kazanın meydana geldiği yer mahmemesinde
de açılabilir.
C.8 Zamanaşımı
Motorlu araç kazalarından doğan zararların
tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zarar ve tazminat
yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde,
kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar.
Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğan
ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi
öngörmüş bulunursa, bu süre tazminat talepleri için de geçerlidir.
Zamanaşımı, tazminat yükümlüsüne karşı kesilirse,
sigortacıya karşı da kesilmiş olur. Sigortacı bakımından kesilen
zamanaşımı, tazminat yükümlüsü bakımından da kesilmiş sayılır.
Motorlu araç kazalarında tazminat yükümlülerinin
birbirlerine karşı rücu hakları, kendi yükümlülüklerini tam
olarak yerine getirdikleri ve rücu edilecek kimseyi öğrendikleri
günden başlayarak iki yılda zamanaşımına uğrar.
Diğer hususlarda genel hükümler uygulanır.
C.9 Özel Şartlar
Bu genel şartlara ve varsa bunlara ilişkin
klozlara aykırı düşmemek ve sigortalı aleyhine olmamak koşulu
ile özel şartlar konulabilir.
C.10 Yürürlük
Bu genel şartlar 15/8/2003 tarihinde yürürlüğe
girer.
|
